Abstrakt
Radioterapia kontrolowana za pomocą obrazowania (ang. Image Guided Radiotherapy – IGRT) w ostatnich latach stała się szeroko akceptowalną i zalecaną techniką leczenia. Możliwość precyzyjnego obrazowania pacjenta bezpośrednio przed podaniem wiązki terapeutycznej pozwala na bardzo dokładne sprawdzenie jego ułożenia, precyzyjne napromienienie obszaru tarczowego oraz zmniejszenie dawki promieniowania deponowanej w zdrowych tkankach i narządach. Głównym celem pracy było wykonanie testów kontroli jakości systemu obrazowania kV-CBCT zainstalowanego na medycznym akceleratorze liniowym TrueBeam, firmy Varian Medical Systems. Celem szczegółowym było wyznaczenie wartości referencyjnych dla wszystkich testów obrazowania oraz opracowanie protokołów QA (ang. Quality Assurance). Do przeprowadzenia testów kontroli jakości wykorzystano fantom Catphan 504. Dokonano kontroli jakości dwóch protokołów skanowania: Head oraz Pelvis. Podczas testów wyznaczono następujące parametry opisujące jakość obrazu: liniowość skali jednostek Hounsfielda, rozdzielczość wysokokontrastową, rozdzielczość niskokontrastową, zniekształcenie geometryczne, poziom szumu, jednorodność. Do analizy uzyskanych obrazów DICOM wykorzystano oprogramowanie Artiscan. Poziom szumu w obrazie wynosił 2,75% dla protokołu skanowania Head i 0,85% dla protokołu Pelvis, natomiast jednorodność obrazu wynosiła 94% i 98%. Wszystkie obliczone wartości jednostek HU mieściły się
w przyjętym przedziale tolerancji. Rozdzielczość wysokokontrastowa wynosiła kolejno 7,70lp/mm i 5,59lp/mm. Dla protokołu skanowania Pelvis, obiekt o średnicy 15mm w warunkach Supra-Slice 1% został wykryty podczas każdej serii pomiarowej. Nie zaobserwowano żadnych zniekształceń geometrycznych obrazu. Opracowane protokoły kontroli jakości używane są w praktyce klinicznej podczas procesu kontroli jakości.
Bibliografia
Arno J. Mundt , Edited by John C. Roeske. Image Guided Radiation Theraphy:
A Clinical Perspective, Shelton, United States 2011.
Bissonnette et al.: QA for image-guided radiation therapy utilizing CT-based technologies: A report of the AAPM TG-179, Medical Physics 39 (4), April 2012.
Bartosz Bąk, Anna Adamska, Tomasz Piotrowski, Nowoczesne metody radioterapii, Inżynier i Fizyk Medyczny, tom 3 (4), 2014.
Joanna Topczewska-Bruns, Tomasz Filipowski, Robert Chrenowicz, Barbara Pancewicz-Janczuk, Ewa Rożkowska. Zastosowanie radioterapii sterowanej obrazem (IGRT) za pomocą kilowoltowej stożkowej tomografii komputerowej (kV CBCT) w codziennej praktyce klinicznej. Nowotwory Journal of Oncology 2013, volume 63.
Artiscan Manual Guide, Parc Eurasanté – Lille Métropole 2016
Julian Malicki, Krzysztof Ślosarek. Planowanie leczenia I dozymetria
w radioterapii. Gdańsk, 2018.
Varian Medical Systems, TrueBeam specifications, Varian Medical Systems International AG Cham, Switzerland 09/2013.